Güncel Miktarlar, Hesaplama Yöntemleri ve Dini Hükümler
Ramazan ayı, yalnızca oruç ibadetiyle değil; fitre (fıtır sadakası) ve zekât gibi mali ibadetlerle de müminin kulluğunu kemale erdirdiği bir zaman dilimidir. Bu rehberde fitre ve zekatla ilgili sıkça sorulan sorular, dini hükümleriyle ve delilleriyle ele alınmaktadır.
Ecir Kapısı Derneği
4,9 / 5 puan — 104 Google yorumu
İbni Abbas'tan (ra) şöyle rivayet edilmiştir:
"Resûlullah (sav) fıtır sadakasını; oruçlunun faydasız ve kötü sözlerine karşı bir temizleyici, fakirler için de bir yiyecek olması için farz kıldı. Kim onu bayram namazından önce verirse o kabul olunmuş bir zekât olur. Bayram namazından sonra verirse sadakalardan bir sadaka olur."
(Ebu Davud, 1609; İbni Mace, 1827)
Fitre (diğer adıyla fıtır sadakası), Ramazan ayında verilen, her Müslümanın kendisi ve bakmakla yükümlü olduğu kimseler adına eda ettiği vacip bir sadakadır. Fitre ve fıtır sadakası aslında aynı şeydir. İlla para olarak verilmek zorunda değildir. Çok sorulan sorulardan bir tanesi fitre yiyecek olarak verilir mi. Bunun cevabı, asıl olan bir fakirin bir günlük temel gıda ihtiyacını karşılayacak kadar infak etmektir. Bunu, yardım kuruluşlarına gıda yardımı amacıyla para bağışında bulunarak da yerine getirebilirsiniz veya direk yiyecek olarak verebilirsiniz.
Fitre sadakası (Zekâtü'l-Fıtr), Ramazan ayı içinde herhangi bir zaman verilebilir ama tavsiye edilen en faziletli zaman Ramazan bayramı'ndan bir veya iki gün önce verilmesidir ve Ramazan Bayramı namazından önce ödenmesi gerekir.
Zamanlaması ayrıntılı olarak şöyledir:
Eğer bayram namazından sonra verilirse:
Bu durumda fitre sayılmaz; normal bir sadaka olur. Birçok âlime göre, geciktirildiği için kişi günah işlemiş olur.
Ramazan'a ulaşan ve mal varlığı nisab miktarına ulaşan Müslümanlar fitre/fıtır sadakası vermekle yükümlüdür.
Bununla birlikte eğer bakmakla yükümlü olduğu insanlar varsa (ergenlik çağına ulaşmamış çocukları) onlar adına da fıtır sadakası vermekle yükümlüdür. Fıtır sadakası ile yükümlü olabilmek için Zekatta olduğu gibi üzerinden bir kamerî yıl geçmiş olması gerekmemektedir.
2026 Güncel fitre miktarı 250 TL'dir. Bir kişinin vermesi gereken en asgari miktar budur, ancak dileyenler daha fazla infak edebilir.
Örneğin, eğer kişinin velayeti altında 3 ergenliğe erişmemiş çocuğu varsa 250 x 4 (kişinin kendisi + 3 çocuğu) = 1.000 TL en az ödemesi gereken fitre miktarıdır.
Fitre sadakası miktarı, bir fakirin bir gün boyunca yiyecek ve içecek ihtiyacını karşılamaya yetecek tutar ne kadarsa, aynen o tutar olarak hesaplanır. Parasal değer, temel gıda maddesinin güncel değerine dair örfî kabule göre belirlenir. Bu yüzden fiyatlar ülkeden ülkeye değiştir.
Dört Sünni fıkıh mezhebinin tamamına göre, gerek zekat gerekse fıtır için, bunun fakir bir kimseye verilmesi şarttır. Fitre birden fazla kişiye verilebilir. İnfakta bulunan kimse, fitresini dilediği sayıda ihtiyaç sahibi arasında paylaştırabilir, ancak verilen payın her birinin asgari fitre miktarına ulaşması veya bu miktarı aşması gerekir.
Bununla birlikte, ihtiyacın daha fazla olduğu başka bir ülkedeki yoksullara fıtır zekatı göndermek caizdir.
İlgili makale: Gazze fitre bağış sayfamızdan fitrelerinizi Gazze'ye ulaştırabilirsiniz.
Fitre/fıtır sadakası gayri-Müslimlere verilmez. Gayri-Müslimlere yardım etmek caizdir (sadaka, bağış, insani yardım) ancak fitre sadece Müslümanlar içindir.
Eğer bu kimselerin normal zamanlarda ihtiyaçları kişi tarafından karşılanmıyor ise akrabalara fitre sadakası verilebilir. Hatta fitre almaya ehil derecede ihtiyaç sahibi iseler, öncelikle onlara fitre verilmesi tavsiye edilir.
Fidye, İslam fıkhında bir ibadeti yerine getiremeyen Müslümanın, bu durumu telafi etmek amacıyla ödediği bedel veya karşılık anlamına gelir. Arapça kökenli olan kelime, "kurtulmak, bedel ödemek" manasını taşır.
Kur'ân-ı Kerîm'de özellikle Bakara Sûresi 184. âyette fidye kavramına açıkça değinilmiştir:
"…(Oruç tutmaya) gücü yetmeyenler ise bir yoksul doyumu fidye öder…"
(Bakara, 2/184)
Ramazan orucunu kalıcı ve meşru bir mazerete bağlı olarak tutamayan kişilere fidye gerekir. Bu mazeretler şunlardır:
Fidye, fakir ve muhtaç kişilere verilir. Zekât verilebilecek kişilere fidye de verilebilir.
Ramazan ayında sağlık veya yaşlılık gibi nedenlerle oruç tutamayan kişiler, tutamadıkları her gün için fidye verir. Günlük fidye miktarı genellikle fitre miktarıyla aynı kabul edilir.
2026 için fitre/fidye miktarı: yaklaşık 250 TL (1 gün için)
Hesaplama örneği
