İftar Vakti Geldi Sanarak Erken Oruç Açmanın Hükmü ve Kazası
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
İftar Vakti ve Hataen Oruç Açma Meselesi
Ezanın erken okunması veya havanın bulutlu olması gibi nedenlerle, güneşin battığını zannederek iftar eden kişinin durumu hakkında fıkhi bir ihtilaf bulunmakla birlikte asıl olan hataen yapılan işlerde sorumluluk olmadığıdır.
"Rabbimiz! Unutur ya da hata edersek bizleri sorumlu tutma." (Bakara, 286)
Ahzâb Suresi 5. ayette hata ile yapılan işlerde günah olmadığı, ancak kasten yapılanların sorumluluk doğurduğu belirtilmiştir. Peygamber Efendimiz (sav) de ümmetinin yanılma, unutma ve zorlanma ile yaptığı şeylerin günahının affedildiğini müjdelemiştir (İbni Mace, 2043).
Esma binti Ebu Bekir (r.anha), Peygamberimiz (sav) zamanında bulutlu bir günde güneş battı sanarak iftar ettiklerini, sonra güneşin tekrar göründüğünü anlatmıştır. Bu olay üzerine Hz. Peygamber’in (sav) kaza emrettiğine dair açık ve sahih bir nakil ulaşmamıştır.
Kaza Gerekmez Diyenler: Hz. Ömer, Mücahid, Hasan ve İshak gibi alimler mükelleflerin zahire göre sorumlu olduğunu, ictihad edip hata ettiklerinde kaza gerekmediğini savunmuşlardır.
Kaza Gerekir Diyenler: İmam Malik ve bazı muhaddisler, Hz. Ömer'den gelen bazı ihtiyari rivayetlere dayanarak bir gün kaza edilmesini tavsiye etmişlerdir.